Археалагічныя помнікі Беларусі: гарадзішчы і курганы

Археалагічныя помнікі Беларусі - гэта гарадзішчы на стромкіх берагах рэк, замкавыя горы, дзе стаялі драўляныя замкі, курганныя могільнікі ў лясах і мясціны, адкуль пачыналіся першыя гарады. Часта на месцы помніка бачыш толькі зарослы травой пагорак, але з яго вяршыні адкрываюцца найлепшыя краявіды ў наваколлі.

У падборцы - гарадзішчы і замкавыя горы з нашага каталога з апісаннем і размяшчэннем на мапе. Ніжэй тлумачым, чым адрозніваюцца тыпы помнікаў, якія мясціны варта ўбачыць найперш і як паводзіць сябе на аб'ектах, што ахоўваюцца.

Знойдзена месцаў: 41

Юравічы. Стаянка першабытнага чалавека.

Юравічы. Стаянка першабытнага чалавека.

Location

Беларусь, Гомельская вобласць, Юравіцкі сельсавет, 28

Рэшткі першабытных людзей на тэрыторыі Беларусі былі выяўленыя ў Гомельскай вобласці, у вёсцы Юравічы. Гэтая стаянка ўяўляе сабой старажытную пячору, дзе археолагі знайшлі прылады працы, вогнішчы і іншыя сведчанні жыцця каменнага веку. Побач з гэтай унікальнай стаянкай знаходзіцца музей, які прапануе наведвальнікам больш падрабязную інфармацыю аб знойдзеных артэфактах і археалагічных раскопках, праведзеных на гэтым месцы. Музей у Юравічах прапануе экспазіцыі, якія адлюстроўваюць падзеі, што адбываліся на тэрыторыі Беларусі 26 тысяч гадоў таму. Наведвальнікі могуць даведацца пра жыццё і побыт першабытных людзей, пра ўмовы іх існавання і пра тое, як яны выкарыстоўвалі розныя прылады працы.

Гістарычнае | З дзецьмі | Экспазіцыя

Помнік археалогіі

Помнік археалогіі

Likes1

Views2257

Гарадзішчы, замкавыя горы і курганы: у чым розніца

  • Гарадзішча - месца старажытнага ўмацаванага паселішча: пагорак або мыс з рэшткамі валоў і равоў. Самыя раннія адносяцца да жалезнага веку, пазнейшыя - да эпохі першых гарадоў.
  • Замкавая гара - пагорак, на якім у Сярэднявеччы стаяў драўляны або мураваны замак. Часта гэта сэрца гістарычнага горада, вакол якога ён вырас.
  • Курганы - пахавальныя насыпы. Вялікія курганныя могільнікі сустракаюцца па ўсёй краіне, нярэдка проста ў лесе каля вёсак.

Што паглядзець з нашага каталога

У падборцы сабраныя помнікі з розных абласцей, многія з іх знаходзяцца проста ў гарадах і лёгка даступныя:

  • Шведская гара ў Ваўкавыску - гарадзішча старажытнага Ваўкавыска са стромкімі схіламі. Назву звязваюць з паданнем пра шведаў часоў Паўночнай вайны.
  • Замкавая гара ў Мсцібаве (Ваўкавыскі раён) - яшчэ адно гарадзішча Ваўкавыскага краю.
  • Замкавая гара ў Капылі і гарадзішча ў Клецку - цэнтры старажытных гарадоў Мінскай вобласці.
  • Замкавая гара ў Свіры - каля возера Свір у Мядзельскім раёне, зручна сумясціць з паездкай на Нарач.
  • Замкавыя горы ў Глуску і Чачэрску - на ўсходзе краіны, у Магілёўскай і Гомельскай абласцях.
  • Гарадзішча жалезнага веку ў Вайстаме (Смаргонскі раён) і гарадзішча ранняга жалезнага веку ў Дудзічах (Пухавіцкі раён) - адны з самых старажытных помнікаў падборкі.
  • Гарадзішча V–VIII стагоддзяў у Камені на Лепельшчыне.

Вядомыя археалагічныя мясціны Беларусі

Для глыбейшага знаёмства варта даехаць да мясцін, дзе археалогію можна не толькі ўявіць, але і ўбачыць:

  • Музей «Берасце» ў Брэсце - пад павільёнам захаваныя раскапаныя драўляныя пабудовы старажытнага горада XIII стагоддзя.
  • Верхні замак у Полацку - гарадзішча пры зліцці Дзвіны і Палаты, дзе стаіць Сафійскі сабор. Побач можна ўбачыць адзін з Барысавых камянёў з надпісамі XII стагоддзя.
  • Краснасельскія крамянёвыя шахты ў Ваўкавыскім раёне - месцы здабычы крэменю, якімі карысталіся людзі ў каменным і бронзавым вяках.
  • Замэчак у Заслаўі - старажытнае гарадзішча, звязанае з легендай пра княгіню Рагнеду.

Археалагічны маршрут на адзін дзень

Самы зручны варыянт - Ваўкавыскі раён. Раніцай падніміцеся на Шведскую гару ў Ваўкавыску, потым едзьце да замкавай гары ў Мсцібаве і да Краснасельскіх крамянёвых шахт: усе тры мясціны знаходзяцца ў адным раёне. Іншы варыянт - Мінская вобласць: гарадзішча ў Клецку і замкавая гара ў Капылі добра дапаўняюць паездку ў Нясвіж, а Дудзічы - у Пухавіцкі раён, дзе побач ёсць і іншыя славутасці.

Як ехаць і што ўлічыць

Большасць гарадзішчаў не абсталяваныя як турыстычныя аб'екты: тут няма кас і шыльдаў, а ўздым можа быць стромкім. Вазьміце зручны абутак, увесну і ўлетку - сродак ад кляшчоў. Найлепшы час для паездкі - ранняя вясна і позняя восень, калі трава і лісце не хаваюць рэльеф валоў і равоў.

Ахова помнікаў

Археалагічныя помнікі ахоўваюцца дзяржавай. Раскопкі без дазволу і пошук з металашукальнікам на іх забароненыя законам, а любыя выпадковыя знаходкі варта перадаваць спецыялістам - так яны захаваюць навуковую каштоўнасць. Не распальвайце вогнішчы на схілах і не з'язджайце з дарог на машыне або квадрацыкле: валы лёгка разбурыць.

Частыя пытанні

Што такое гарадзішча?

Гэта месца старажытнага ўмацаванага паселішча, звычайна на пагорку або мысе каля ракі, з рэшткамі валоў і равоў. У Беларусі вядомыя гарадзішчы ад жалезнага веку да Сярэднявечча.

Ці можна шукаць з металашукальнікам на гарадзішчах?

Не. Археалагічныя помнікі ахоўваюцца законам, і любыя раскопкі або пошук на іх без дазволу забароненыя.

Дзе ў Беларусі можна ўбачыць раскапаны старажытны горад?

У археалагічным музеі «Берасце» ў Брэсце: тут пад дахам захаваныя драўляныя пабудовы старажытнага Берасця XIII стагоддзя.

Калі лепш ехаць глядзець гарадзішчы?

Ранняй вясной або позняй восенню, калі расліннасць не хавае рэльеф. Улетку схілы моцна зарастаюць травой і хмызняком.

Іншыя падборкі

Усе падборкі месцаў