Археалагічныя помнікі Беларусі: гарадзішчы і курганы
Археалагічныя помнікі Беларусі - гэта гарадзішчы на стромкіх берагах рэк, замкавыя горы, дзе стаялі драўляныя замкі, курганныя могільнікі ў лясах і мясціны, адкуль пачыналіся першыя гарады. Часта на месцы помніка бачыш толькі зарослы травой пагорак, але з яго вяршыні адкрываюцца найлепшыя краявіды ў наваколлі.
У падборцы - гарадзішчы і замкавыя горы з нашага каталога з апісаннем і размяшчэннем на мапе. Ніжэй тлумачым, чым адрозніваюцца тыпы помнікаў, якія мясціны варта ўбачыць найперш і як паводзіць сябе на аб'ектах, што ахоўваюцца.
Знойдзена месцаў: 41
Гарадзішчы, замкавыя горы і курганы: у чым розніца
- Гарадзішча - месца старажытнага ўмацаванага паселішча: пагорак або мыс з рэшткамі валоў і равоў. Самыя раннія адносяцца да жалезнага веку, пазнейшыя - да эпохі першых гарадоў.
- Замкавая гара - пагорак, на якім у Сярэднявеччы стаяў драўляны або мураваны замак. Часта гэта сэрца гістарычнага горада, вакол якога ён вырас.
- Курганы - пахавальныя насыпы. Вялікія курганныя могільнікі сустракаюцца па ўсёй краіне, нярэдка проста ў лесе каля вёсак.
Што паглядзець з нашага каталога
У падборцы сабраныя помнікі з розных абласцей, многія з іх знаходзяцца проста ў гарадах і лёгка даступныя:
- Шведская гара ў Ваўкавыску - гарадзішча старажытнага Ваўкавыска са стромкімі схіламі. Назву звязваюць з паданнем пра шведаў часоў Паўночнай вайны.
- Замкавая гара ў Мсцібаве (Ваўкавыскі раён) - яшчэ адно гарадзішча Ваўкавыскага краю.
- Замкавая гара ў Капылі і гарадзішча ў Клецку - цэнтры старажытных гарадоў Мінскай вобласці.
- Замкавая гара ў Свіры - каля возера Свір у Мядзельскім раёне, зручна сумясціць з паездкай на Нарач.
- Замкавыя горы ў Глуску і Чачэрску - на ўсходзе краіны, у Магілёўскай і Гомельскай абласцях.
- Гарадзішча жалезнага веку ў Вайстаме (Смаргонскі раён) і гарадзішча ранняга жалезнага веку ў Дудзічах (Пухавіцкі раён) - адны з самых старажытных помнікаў падборкі.
- Гарадзішча V–VIII стагоддзяў у Камені на Лепельшчыне.
Вядомыя археалагічныя мясціны Беларусі
Для глыбейшага знаёмства варта даехаць да мясцін, дзе археалогію можна не толькі ўявіць, але і ўбачыць:
- Музей «Берасце» ў Брэсце - пад павільёнам захаваныя раскапаныя драўляныя пабудовы старажытнага горада XIII стагоддзя.
- Верхні замак у Полацку - гарадзішча пры зліцці Дзвіны і Палаты, дзе стаіць Сафійскі сабор. Побач можна ўбачыць адзін з Барысавых камянёў з надпісамі XII стагоддзя.
- Краснасельскія крамянёвыя шахты ў Ваўкавыскім раёне - месцы здабычы крэменю, якімі карысталіся людзі ў каменным і бронзавым вяках.
- Замэчак у Заслаўі - старажытнае гарадзішча, звязанае з легендай пра княгіню Рагнеду.
Археалагічны маршрут на адзін дзень
Самы зручны варыянт - Ваўкавыскі раён. Раніцай падніміцеся на Шведскую гару ў Ваўкавыску, потым едзьце да замкавай гары ў Мсцібаве і да Краснасельскіх крамянёвых шахт: усе тры мясціны знаходзяцца ў адным раёне. Іншы варыянт - Мінская вобласць: гарадзішча ў Клецку і замкавая гара ў Капылі добра дапаўняюць паездку ў Нясвіж, а Дудзічы - у Пухавіцкі раён, дзе побач ёсць і іншыя славутасці.
Як ехаць і што ўлічыць
Большасць гарадзішчаў не абсталяваныя як турыстычныя аб'екты: тут няма кас і шыльдаў, а ўздым можа быць стромкім. Вазьміце зручны абутак, увесну і ўлетку - сродак ад кляшчоў. Найлепшы час для паездкі - ранняя вясна і позняя восень, калі трава і лісце не хаваюць рэльеф валоў і равоў.
Ахова помнікаў
Археалагічныя помнікі ахоўваюцца дзяржавай. Раскопкі без дазволу і пошук з металашукальнікам на іх забароненыя законам, а любыя выпадковыя знаходкі варта перадаваць спецыялістам - так яны захаваюць навуковую каштоўнасць. Не распальвайце вогнішчы на схілах і не з'язджайце з дарог на машыне або квадрацыкле: валы лёгка разбурыць.
Частыя пытанні
Што такое гарадзішча?
Гэта месца старажытнага ўмацаванага паселішча, звычайна на пагорку або мысе каля ракі, з рэшткамі валоў і равоў. У Беларусі вядомыя гарадзішчы ад жалезнага веку да Сярэднявечча.
Ці можна шукаць з металашукальнікам на гарадзішчах?
Не. Археалагічныя помнікі ахоўваюцца законам, і любыя раскопкі або пошук на іх без дазволу забароненыя.
Дзе ў Беларусі можна ўбачыць раскапаны старажытны горад?
У археалагічным музеі «Берасце» ў Брэсце: тут пад дахам захаваныя драўляныя пабудовы старажытнага Берасця XIII стагоддзя.
Калі лепш ехаць глядзець гарадзішчы?
Ранняй вясной або позняй восенню, калі расліннасць не хавае рэльеф. Улетку схілы моцна зарастаюць травой і хмызняком.
Іншыя падборкі
- Мінская вобласць
- Брэсцкая вобласць
- Гродзенская вобласць
- Віцебская вобласць
- Магілёўская вобласць
- Гомельская вобласць
- Мінск
- Гродна
- Брэст
- Віцебск
- Полацк
- Гомель
- Магілёў
- Замкі і палацы
- Храмы
- Сядзібы
- Музеі
- Мемарыялы
- Прырода
- Аб'екты ЮНЕСКА
- З дзецьмі
- Руіны



-1741975109907.jpg&w=3840&q=75)