Храмы Беларусі: касцёлы, цэрквы, манастыры
Храмы Беларусі - самая шматлікая група помнікаў у нашым каталогу: праваслаўныя цэрквы, каталіцкія касцёлы, манастыры, капліцы-пахавальні, мячэці і сінагогі. Тут суседнічаюць пабудовы XI–XII стагоддзяў, абарончыя храмы XVI стагоддзя, віленскае барока і драўляныя вясковыя цэрквы.
У падборцы сабраныя храмы з усіх абласцей краіны з фота, апісаннем і кропкамі на мапе. Ніжэй - самыя значныя святыні, парады па маршрутах і правілы, якія варта ведаць перад наведваннем дзейных храмаў.
Знойдзена месцаў: 1007
Найстаражытнейшыя святыні: Полацк і Гродна
Самыя старыя храмы Беларусі звязаныя з эпохай Полацкага княства і старажытнага Гродна.
- Сафійскі сабор у Полацку - закладзены ў XI стагоддзі, у XVIII стагоддзі перабудаваны ў стылі віленскага барока. Сёння тут канцэртная зала з арганам і музей.
- Спаса-Праабражэнская царква Еўфрасіннеўскага манастыра ў Полацку - пабудаваная ў XII стагоддзі дойлідам Іаанам па замове прападобнай Еўфрасінні Полацкай. Унутры захаваліся старажытныя фрэскі.
- Барысаглебская (Каложская) царква ў Гродне - помнік XII стагоддзя на высокім беразе Нёмана з характэрнымі ўкрапінамі каляровых камянёў у муроўцы.
У нашым каталогу ёсць і Ніжняя царква XII стагоддзя ў Гродне - рэшткі старажытнага храма на тэрыторыі Старога замка.
Касцёлы і цэрквы-крэпасці
Адметная беларуская асаблівасць - абарончыя храмы XVI стагоддзя з тоўстымі сценамі і байніцамі. Найвядомейшыя - Міхайлаўская царква ў Сынкавічах і царква Нараджэння Багародзіцы ў Мураванцы. Яны будаваліся так, каб у іх маглі схавацца жыхары падчас набегаў.
Сярод касцёлаў абавязкова варта ўбачыць касцёл Божага Цела ў Нясвіжы (канец XVI стагоддзя), Фарны касцёл у Гродне, неагатычны Троіцкі касцёл у Гервятах з высокай вежай і Будслаўскі касцёл, куды ў пачатку ліпеня прыходзяць тысячы пілігрымаў, - Будслаўскі фэст уключаны ў спіс нематэрыяльнай спадчыны ЮНЕСКА.
Манастыры і месцы паломніцтва
Свята-Успенскі Жыровіцкі манастыр каля Слоніма - адна з галоўных праваслаўных святынь краіны, вядомая цудатворнай Жыровіцкай іконай Божай Маці. У каталогу ёсць Богаяўленская і Георгіеўская цэрквы Жыровічаў. Таксама варта заехаць у Свята-Пакроўскі манастыр у Хойніках, да касцёла і кляштара трынітарыяў у Крывічах і да Свята-Успенскага кафедральнага сабора ў Віцебску на высокім беразе Дзвіны.
Шматканфесійную гісторыю краіны добра відаць у Мінску: у адной падборцы апынаюцца касцёл Святога Язэпа і кляштар бернардзінцаў, касцёл Святога Яна Хрысціцеля, уніяцкая царква Святога Духа і Саборная мячэць. А ў Слоніме побач стаяць Спаса-Праабражэнскі сабор, касцёл, мячэць і кляштар бенедыкцінак.
Вясковыя цэрквы і капліцы
Большая частка храмаў у падборцы - вясковыя. Гэта драўляныя цэрквы XVIII–XIX стагоддзяў, невялікія касцёлы і капліцы-пахавальні шляхецкіх родаў. Менавіта дзеля іх варта з'язджаць з трасы: многія стаяць у маляўнічых мясцінах каля рэк і азёр, а некаторыя захаваліся толькі ў выглядзе руін. Такія паездкі найзручней планаваць па мапе - выберыце рэгіён і збярыце некалькі храмаў у адзін маршрут.
Прыклад маршруту на адзін дзень
У Гродзенскай вобласці зручна аб'яднаць у адну паездку абарончую царкву ў Сынкавічах, Жыровіцкі манастыр і Слонім з яго саборам, касцёлам і мячэццю. Адлегласці паміж імі невялікія, а па дарозе лёгка знайсці яшчэ пару вясковых храмаў з каталога.
Як наведваць дзейныя храмы
Большасць храмаў дзейныя, таму прытрымлівайцеся простых правілаў: закрытыя плечы і калені, жанчынам у праваслаўныя цэрквы пажадана надзець хустку, мужчынам - зняць галаўны ўбор. Падчас набажэнстваў не фатаграфуйце з успышкай і не хадзіце па храме. Вясковыя цэрквы часта адчыненыя толькі падчас службы, таму лепш прыязджаць у нядзелю раніцай або дамаўляцца загадзя. Ахвяраванне на аднаўленне храма - добры спосаб падзякаваць абшчыне за гасціннасць.
Частыя пытанні
Які храм у Беларусі самы старажытны?
Найстаражытнейшым лічыцца Сафійскі сабор у Полацку, закладзены ў XI стагоддзі. Да XII стагоддзя адносяцца Спаса-Праабражэнская царква ў Полацку і Каложская царква ў Гродне.
Што такое абарончыя храмы і дзе іх убачыць?
Гэта храмы XVI стагоддзя з тоўстымі сценамі і байніцамі, якія служылі сховішчам для жыхароў. Лепшыя прыклады - царква ў Сынкавічах і царква ў Мураванцы ў Гродзенскай вобласці.
Ці можна фатаграфаваць унутры храмаў?
У многіх храмах фатаграфаваць дазволена без успышкі і не падчас набажэнства. Калі сумняваецеся, лепш спытаць дазволу ў служыцеляў.
Якія манастыры Беларусі варта наведаць?
Найвядомейшыя - Жыровіцкі Свята-Успенскі манастыр і Спаса-Еўфрасіннеўскі манастыр у Полацку. Абодва адкрытыя для паломнікаў і турыстаў.
Калі праходзіць Будслаўскі фэст?
Галоўнае свята ў Будславе праходзіць у пачатку ліпеня, на свята Будслаўскай іконы Божай Маці. У 2018 годзе яно ўключана ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
Іншыя падборкі
- Мінская вобласць
- Брэсцкая вобласць
- Гродзенская вобласць
- Віцебская вобласць
- Магілёўская вобласць
- Гомельская вобласць
- Мінск
- Гродна
- Брэст
- Віцебск
- Полацк
- Гомель
- Магілёў
- Замкі і палацы
- Сядзібы
- Музеі
- Мемарыялы
- Прырода
- Археалогія
- Аб'екты ЮНЕСКА
- З дзецьмі
- Руіны




-1783961816217.webp&w=3840&q=75)



