Гамарня. Экасцежка і каскад крыніцаў "Захаранка".

У глыбіні Быхаўскага раёна, у густым ельніку блізу вёскі Гамарня, хаваецца адно з самых містычных і прасвядных месцаў Беларусі - каскад крыніцаў «Захаранка». Гэта не проста прыродны помнік, а сапраўдны аазіс цішыні і легенд, дзе нават паветра, здаецца, прасякнуты даўніной. З кожным годам гэта месца становіцца ўсё больш папулярным, і ў 2025 годзе, абвешчаным годам добраўпарадкавання, тут пачаліся работы па стварэнні паўнавартаснай экалагічнай сцежкі, якая зробіць "Захаранку" яшчэ больш даступнай для турыстаў.

Афіцыйны статус гідралагічнага помніка прыроды мясцовага значэння каскад атрымаў яшчэ ў 1994 годзе. І гэта нядзіўна: на малюсенькай плошчы ўсяго 0,15 гектара з-пад зямлі б'юць больш за 10 магутных крыніц! Наўрад ці ў Беларусі знойдзецца іншае падобнае месца, дзе на такім маленькім участку засяроджана столькі жыватворных ключоў. Старажылы кажуць, што паблізу крыніц некалькі сотняў гадоў таму праходзілі кірмашы , а мясцовыя жыхары да гэтага часу знаходзяць у гэтых краях манеты XVII стагоддзя, што пацвярджае старажытную гісторыю гэтай зямлі.

Назва "Захаранка" ахутана мноствам легенд, і ўсе яны па-свойму прыгожыя.

Самая вядомая з іх - гісторыя аб лясной німфе. Абвяшчае яна, што аднойчы двое стомленых аратых, вяртаючыся з працы ў гарачы дзень, прыйшлі да ключоў напіцца сцюдзёнай вады. У крыніц яны ўбачылі прыгажуню з доўгімі, да пят, валасамі, якая мылася. Сумеўшыся ад такой незямной прыгажосці, мужчыны спыталі: "Хто ты і адкуль?». Дзяўчына, здзівіўшыся, што яе бачаць, павярнула галаву і адказала: «мяне завуць Захаранка» - пасля чаго бясследна знікла. З тых часоў гэтае імя замацавалася за крыніцамі. Некаторыя мясцовыя жыхары да гэтага часу вераць, што дух гэтай дзяўчыны засцерагае крыніцы, а само месца не любіць шуму і мітусні.

Другая легенда больш містычная і звязана з праваслаўнай верай. Кажуць, што раней на гэтым самым месцы стаяла царква, падмурак якой стагоддзямі падточвалі падземныя воды. Аднойчы храм, у якім служыў святы Захар, цалкам сышоў пад зямлю. Пажылыя людзі да гэтага часу вераць, што царква не знікла назаўжды і калі-небудзь зноў "вырасце" з-пад зямлі. Менавіта адсюль бярэ пачатак другая, народная назва крыніца - Ільінскія, у гонар царквы, якая нібыта тут стаяла, і свята прарока Іллі.

Вада ў крыніцы дзіўна чыстая, празрыстая і салодкая на густ. Мясцовыя жыхары вераць у яе гаючую сілу і прыходзяць сюды за вылячэннем. Невыпадкова яшчэ некалькі гадоў таму тут была пабудавана невялікая драўляная капліца, дзе на царкоўныя святы праходзяць набажэнствы.

Дзякуючы намаганням работнікаў Дунайкоўскага лясніцтва і Быхаўскага лясгаса, тэрыторыя помніка прыроды пастаянна добраўпарадкоўваецца. Тры галоўныя крыніцы ўладкаваны акуратнымі драўлянымі зрубамі, да іх вядуць зручныя дашчаныя насцілы. Для жадаючых акунуцца ў святыя вады збудаваная купель закрытага тыпу. Штогод 2 жніўня, на свята прарока Іллі, тут здзяйсняецца малое асвячэнне вады, якое збірае мноства паломнікаў і турыстаў з усяго раёна.

Дабрацца да крыніцы можна праз вёску Гамарня. Ад яе ў глыб лесу вядзе звілістая Лясная сцяжынка даўжынёй каля аднаго кіламетра, якая плаўна пераходзіць у ўладкаваную экасцежку. Для тых, хто хоча застацца ў гэтым ціхім месцы даўжэй, у вёсцы Гамарня працуе паляўнічы комплекс «Быхаўскага лясгаса». Гэта камфартабельны дом, які прапануе розныя варыянты адпачынку: ад простага наведвання экасцежкі з лазняй да паўнавартаснага пражывання з паляваннем і рыбалкай на найбліжэйшай Чыгірынскім вадасховішчы (у якім водзяцца самы вагой больш за 30 кг!).

Каскад крыніцаў "Захаранка" - гэта ўнікальнае месца, дзе прырода, гісторыя і містыка перапляліся разам. Сюды варта прыехаць хоць бы раз, каб дакрануцца да вытокаў і зарадзіцца энергіяй старажытнай зямлі.