Расонскі раён. Возера Нешчарда.

Возера Нешчарда - гэта маштабны і маляўнічы вадаём на паўночным усходзе Віцебскай вобласці, які спалучае ў сабе багатую прыроду, складаную гідраграфію і прыкметную культурна‑гістарычную падаплёку. Размешчанае ў 15 км на ўсход ад Расон, яно фактычна складаецца з двух плёсаў, злучаных вузкім пярэсмыкам; такая форма і моцна парэзаная берагавая лінія ствараюць мноства заліваў, мысаў і плыткіх бухт, дзе зручна спыняцца і назіраць за прыродай.

Па розных крыніцах плошча Нешчарда вар'іруецца (сустракаюцца значэння каля 24,6 км2 і каля 28,6 км2), максімальная глыбіня фіксуецца прыкладна на ўзроўні 8,1 м, а даўжыня берагавой лініі — парадку 50 км, што робіць яе адной з самых доўгіх у краіне. У возера ўпадае мноства ручаёў (да 12 па асобных дадзеных) і рака Атлайская; з Нешчарда выцякае рака Нешчарда, звязаная з сістэмай Дрысы. Уздоўж берагоў сустракаюцца пясчаныя адклады, сапрапелевыя ўчасткі ў цэнтральных плёсах і шырокая прыбярэжная расліннасць у залівах.

Навакольныя лясы багатыя ягадамі і грыбамі: чарніца, брусніца, маліна, суніца і разнастайныя грыбы. На астравах і ў прыбярэжных зарасніках гняздуюцца шматлікія вадаплаўныя птушкі; у цёплы час сюды прылятаюць мігруючыя віды. Іхтыяфаўна тыповая для ляшчова‑судаковых вадаёмаў: лешч, судак, шчупак, плотка, густэра, вугар, сазан, язь і чырвонапёрка. Вадаём перыядычна зарыбляюць, тут вядзецца прамысловая лоўля і арганізавана платнае аматарскае рыбалоўства.

Нешчарда згадваецца ў летапісах і мясцовых паданнях; на ўсходнім беразе ў вёсцы Мурагі нарадзіўся паэт Ян Баршчэўскі, які ў сваіх творах звяртаўся да мясцовых краявідаў і легенд. Возера акружана фальклорам - ад апавяданняў пра старажытныя паселішчы да паданняў пра «цмокаў» і скарбах, што дадае месцу атмасферу таямнічасці.

Нешчарда прыцягвае рыбаловаў, аматараў лодачных прагулак і тых, хто шукае адасоблены адпачынак на прыродзе. На берагах ёсць як зручныя пляжы і спадзістыя ўваходы ў ваду, так і зарослыя, дзікія ўчасткі. Узімку возера карыстаецца папулярнасцю ў аматараў падлёднай рыбалкі. Інфраструктура ў раёне пакуль не масавая: большасць наведвальнікаў - мясцовыя і прыезджыя‑рыбакі; у бліжэйшыя гады абмяркоўваюцца праекты катэджнай забудовы на асобных участках, але большая частка берагавой лініі застаецца прыроднай.

Практычныя парады для наведвальніка.

• Лепшы час: позняя вясна - пачатак восені для прагулак і рыбалкі; зіма — для падлёднай рыбалкі пры ўстойлівым лёдзе.
• Што ўзяць: навігатар або афлайн‑карты, запас вады і дроў, сродкі ад камароў, рыбалоўныя снасці; для паходаў па багністых участках — гумавы абутак.
• Паводзіны: паважайце рэжымы аховы прыроды, не разводзьце вогнішчаў па-за абсталяваных месцаў, не пакідайце смецце і не трывожце гняздуючых птушак.
• Бяспека: у аддаленых залівах слабая мабільная сувязь; плануйце маршрут і паведамляйце аб планах.

Чаму варта ехаць. Нешчарда - гэта спалучэнне маштабнай воднай прасторы, багатай прыроды і культурнай глыбіні. Тут можна злавіць добрую рыбу, убачыць рэдкіх птушак, прайсціся па пагорыстых берагах і адчуць тую самую паўночную цішыню, дзеля якой едуць у гэтыя краi. Для рэпартажу і публікацыі карысна спалучаць панарамныя здымкі плёсаў і заліваў з кадрамі выспаў, берагавой расліннасці і мясцовых вёсак — гэта дасць поўную карціну возера і яго характару.