Мазыр. Закінутая павятовая бальніца пачатку XX стагоддзя.

У самым сэрцы Палесся, на маляўнічых пагорках Мазыра, да нядаўняга часу ўзвышаўся ўнікальны помнік архітэктуры пачатку XX стагоддзя. Будынак з жоўтай цэглы, вядомы як былая павятовая бальніца, быў не проста закінутым, а маўклівым сведкам цэлай эпохі.

Нараджэнне шэдэўра.

Пабудаваны ў 1910 годзе, будынак адразу прыцягваў увагу сваёй неардынарнай архітэктурай. Ён быў выкананы з жоўтай цэглы ў форме літары "Е" і меў два паверхі з цокальным. Яго памеры ўражвалі - каля 20 на 45 метраў. Асаблівы шарм будынку надавала кутняя вежа з вінтавой лесвіцай, якая вядзе на дах .

Даследчыкі дагэтуль спрачаюцца аб першапачатковым прызначэнні будынка. Паводле адной з версій, гэта быў асабняк заможнага гараджаніна, які перад Першай сусветнай вайной перадаў яго пад павятовую бальніцу на 35 ложкаў. Іншыя краязнаўцы ўпэўненыя, што будавалі яго адразу як лячэбную ўстанову, паказваючы на дзіўнае падабенства архітэктурнага дэкору з комплексам Кіеўскага палітэхнічнага інстытута. Так ці інакш, будынак стаў адным з упрыгожванняў горада.

Эпоха служэння людзям.

У савецкія часы бальніца пашыралася: да гістарычнага корпуса прыбудавалі новы, трохпавярховы, які, на жаль, дысанаваў са старым асабняком па стылі. У розныя гады тут размяшчалася абласная, а затым і дзіцячая бальніца. Дзясяткі гадоў сцены гэтага будынка памяталі дзіцячы смех, надзеі пацыентаў і самаадданую працу ўрачоў. Але ў 2004 годзе медыкі пакінулі будынак - ён быў прызнаны аварыйным.

Гады забыцця.

Пасля закрыцця для былой бальніцы пачаліся тулянні па руках уласнікаў. Спачатку яе перадалі прыватнай асобе, але рэканструкцыя так і не пачалася. У 2018 годзе па рашэнні суда аб'ект вярнулі дзяржаве і паспрабавалі прадаць з аўкцыёну. Кошт падаў з паўмільёна рублёў да 80% ад пачатковага кошту, але інвестары абыходзілі помнік архітэктуры бокам. Занадта складанымі і дарагімі былі ўмовы рэстаўрацыі, якія неабходна было ўзгадняць з Міністэрствамі.

Закінуты будынак стаў магнітам для сталкераў, аматараў даўніны і фотамастакоў. Яго аблюбавалі і людзі без пэўнага месца жыхарства, унутры знаходзілі рэшткі адзення і нават падабенства мангала. У 2022 годзе з'явілася надзея: будынак хацелі задзейнічаць для здымак «Беларусьфільма» - ужо вельмі «кіношным» было яго аблічча.

Але кінакарціна пра мінулае так і не была знятая, а ў рэальнасці разгулялася драма. Увечары 4 кастрычніка 2024 года ў сацсетках з'явіліся першыя відэа палаючага будынка. Агонь знішчыў дах на плошчы 200 квадратных метраў і столевыя перакрыцці. Прычына пажару дагэтуль высвятляецца, але версія падпалу - адна з асноўных.

Іронія лёсу: усяго за некалькі дзён да трагедыі работнікі аддзела культуры наводзілі парадак на тэрыторыі, высякалі хмызняк і прыбіралі смецце, спрабуючы захаваць аб'ект гісторыка-культурнай каштоўнасці (шыфр 312g000861).

Сёння Мазыр пазбавіўся аднаго з самых каларытных сваіх помнікаў. Мясцовыя жыхары з горыччу ўспамінаюць, што гэта была «любімая заброшка» горада, якая магла б стаць выдатнай славутасцю. Гісторыя будынка, які перажыў сусветныя войны, змену эпох і дзяржаў, абарвалася глухой восеньскай ноччу 2024 года.

Застаецца толькі спадзявацца, што сцены, складзеныя з жоўтай цэглы ў 1910-м, яшчэ можна будзе выратаваць і вярнуць ім былую веліч, пакуль яны канчаткова не ператварыліся ў руіны.