Реклама. ООО «Бронирование гостиниц». ИНН 7703389880
Пяцеўшчына. Сядзіба Самуэлевых.
Сядзіба
Мінскі раён, вёска Пяцеўшчына, Прыдарожная вул., 15
Апісанне
У вёсцы Пяцеўшчына захаваліся рэшткі некалі ўтульнай сядзібы Самуэлевых. Яе гісторыя пачалася ў XIX стагоддзі, калі гэтыя землі належалі Францу Гаосу, затым Чапскім. У 1910 годзе кіраўнік Самуэлеў пачаў будаўніцтва ўласнага маёнтка.
Асаблівае хараство сядзібе надаваў ландвiжны парк з тэрасамі і маляўнічай алеяй. Увесну яблыневыя сады ператваралі наваколлі ў мора белых кветак.
Дом быў драўляным, пазней з'явілася цагляная прыбудова. Пасля вайны сядзібу нацыяналізавалі, размясціўшы тут сельскую бальніцу, што дапамагло захаваць комплекс.
У 1920-х гадах Пяцеўшчына грымела на ўсю акругу дзякуючы малочнай арцелі Івана Барысевіча, дзе выраблялі знакаміты галандскі сыр.
У 1982 годзе ля сядзібы ўсталявалі помнік прафесару Пастэрнацкаму - заснавальніку беларускай бальнеялогіі.
Сёння ад былой велічы засталіся руіны ўязной брамы, падмурак, элементы парку і будынак былой бальніцы. Але нават гэтыя фрагменты захоўваюць дух зышэдшай эпохі.
Катэгорыі
Крушня
Гістарычнае
Паркавая зона
Помнік архітэктуры
Застаняцеся на ноч?
Гатэлі, кватэры і дамы для паездкі па Беларусі. Выберыце сэрвіс і паглядзіце даступныя варыянты.

Реклама. АО "СУТОЧНО". ИНН 7300037501
Реклама. ООО «Яндекс Вертикали». ИНН 7736207543
Браніраванне на сайце сэрвісу. Мы можам атрымаць камісію.
Пра сэрвісыКаментары
Нататкі да месца
1Ольга Ерёменко
19.07.2026
Сядзіба Самуэлевых у вёсцы Пяцеўшчына: гісторыя, веліч і страта.
У Мінскім раёне, сярод пагоркаў і палёў Беларусі, згубілася вёска Пяцеўшчына. На першы погляд - звычайны сельскі населены пункт. Але таму, хто ведае яго гісторыю, адкрываецца іншая карціна. Тут калісьці кіпела жыццё, шумелі паркі і квітнелі яблыневыя сады. Сёння ад маёнтка Самуэлевых захавалася няшмат, але яго гісторыя застаецца адной з самых цікавых у Мінскім раёне.
Гісторыя пачалася ў XIX стагоддзі. Землі належалі Францу Гоосу, але фінансавыя цяжкасці вымусілі яго прадаць валодання Чапскім. Пры Чапскіх на гэтых землях з'явіўся кіраўнік Самуэлеў. У 1910 годзе ён пачаў будаўніцтва ўласнай сядзібы на марэнным узгорку. Архітэктурны ансамбль уключаў жылы дом, гаспадарчыя пабудовы, лядоўню для захоўвання лёду і свіран для збожжа. Галоўнай гонарам стаў парк і сад.
Тэрыторыю аформілі тэрасамі, падкрэсліваючы перапады вышынь. Да дома вяла шырокая алея. У парку высадзілі клёны, дубы, ліпы, лістоўніцы і каштаны. З часам кроны стуліліся, утварыўшы зялёны звод. Асаблівую прыгажосць надавалі яблыневыя сады. Увесну тысячы белых і ружовых кветак пакрывалі галіны, восенню сады дарылі багаты ўраджай.
Першапачаткова дом быў драўляным і аднапавярховым. Пазней прыбудавалі цагляную частку, а галоўны ўваход абсталявалі пандусам. Унутры дом быў абстаўлены дыхтоўнай мэбляй, сцены ўпрыгожвалі партрэты. Па ўспамінах старажылаў, тут панавала атмасфера спакою.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны сядзібу нацыяналізавалі. У будынку размясцілі сельскую бальніцу, якая прапрацавала тут многія дзесяцігоддзі. Гэта рашэнне выратавала комплекс ад разбурэння: бальніца падтрымлівала парадак і сачыла за камунікацыямі. Парк таксама не быў закінуты, але першапачатковая планіроўка з часам згубілася.
У 1920-х гадах Пяцеўшчына стала вядомая дзякуючы малочнай арцелі, заснаванай аграномам Іванам Барысевічам. Ён аб'яднаў сялян навакольных вёсак і наладзіў вытворчасць галандскага сыру і сметанковага масла. Прадукцыя атрымала высокую ацэнку, і арцель стала цэнтрам кааператыўнага руху рэгіёну. Сёння пра гэта нагадваюць толькі архіўныя дакументы.
У 1982 годзе каля сядзібы ўсталявалі бюст прафесару Фёдару Пастэрнацкаму - заснавальніку беларускай бальнеялогіі і курорталогіі. Ён шмат гадоў працаваў у мясцовай бальніцы, лячыў сялян, вёў навуковыя назіранні. Яго працы ляглі ў аснову стварэння многіх беларускіх санаторыяў.
Час аказаўся бязлітасным. У пачатку XXI стагоддзя драўляную частку дома разабралі. Да нашых дзён дайшлі рэшткі ўязной брамы, стары падмурак, элементы паркавай планіроўкі і былы бальнічны будынак. Парк здзічэў, але асобныя дрэвы ўсё яшчэ ўражваюць моцай. Дубы памятаюць і Самуэлева, і доктара Пастэрнацкага, і бальнічную мітусню.
Сядзіба Самуэлевых - не адрэстаўраваны музей, а месца-прывід, месца-успамін. Сюды варта прыехаць, калі вы цікавіцеся гісторыяй Беларусі, любіце атмасферу закінутых сядзіб, хочаце ўбачыць, як прырода вяртае сабе створанае чалавекам. Асабліва прыгожа тут вясной, калі здзічэлыя сады ўсё яшчэ квітнеюць, і ўвосень, пад залатым дываном Сцягі.
Сядзіба - гэта пласты гісторыі: памешчыцкі побыт, кааператыўны рух 1920-х, пасляваенная бальніца, медыцынскія адкрыцці. Яна не стане музеем, але працягвае жыць у старых дрэвах і падмурку. Пастойце ля старой брамы, прыслухайцеся да ветру ў кронах ліп і каштанаў. Магчыма, вы пачуеце шэпт часу, які не знайсці ў даведніках.



