Реклама. ООО «Бронирование гостиниц». ИНН 7703389880
Пінск. Дом, у якім нарадзіўся Рышард Капусцінскі.
Славутасьць
Брэсцкая вобласць, Пінск, вуліца Суворава, 43
Апісанне
На ціхай вуліцы Суворава, 43 у Пінску стаіць непрыкметны дом. Менавіта тут у 1932 годзе нарадзіўся Рышард Капусцінскі - чалавек, якога пазней назавуць «Герадотам XX стагоддзя» і лепшым журналістам свайго часу. Будучы класік сусветнага рэпартажу правёў у гэтым доме першыя восем гадоў, якія прыйшліся на вайну, страх і ўцёкі. Менавіта тут, у маленечкай пакоі на вуліцы Балотнай, дзе па начах маці прымушала дзяцей спаць не распранаючыся, пачалася яго гісторыя. У 1997-м ён вярнуўся сюды, каб развітацца. А сёння пра яго лёс нагадвае мемарыяльная дошка.
Катэгорыі
Гістарычнае
Літаратурны
Застаняцеся на ноч?
Гатэлі, кватэры і дамы для паездкі па Беларусі. Выберыце сэрвіс і паглядзіце даступныя варыянты.

Реклама. АО "СУТОЧНО". ИНН 7300037501
Реклама. ООО «Яндекс Вертикали». ИНН 7736207543
Браніраванне на сайце сэрвісу. Мы можам атрымаць камісію.
Пра сэрвісыКаментары
Нататкі да месца
1Ольга Ерёменко
17.03.2026
"Герадот XX стагоддзя" з вуліцы Балотнай: дом, дзе пачалася гісторыя Рышарда Капусцінскага
У Пінску, на вуліцы Суворава, 43, сярод звыклай гарадской забудовы стаіць непрыкметны двухпавярховы дом у стылі мадэрн. Пабудаваны ў пачатку мінулага стагоддзя, ён мала чым вылучаецца сярод суседзяў. Але для сусветнай літаратуры і журналістыкі гэта адрас з велізарным значэннем. Менавіта тут, у 1932 годзе, нарадзіўся чалавек, якога пазней назавуць «Герадотам XX стагоддзя» і «паэтам рэпартажу», - Рышард Капусцінскі.
Сёння гэты будынак-месца памяці, якое захоўвае рэха няпростага лёсу. У 2007 годзе на фасадзе ўсталявалі мемарыяльную дошку ў гонар знакамітага земляка, каб кожны мінак ведаў: тут пачынаўся шлях чалавека, чые рэпартажы ўзрушылі свет.
"Мае карані - у беднасці".
У 30-я гады вуліца называлася інакш - Балотная. Назва казала сама за сябе: ўскраіна, волкасць, неўладкаванасць. Сям'я будучага класіка тулілася ў маленечкiм пакойчыку, якi здымала ў гэтым доме. Бацька, Юзаф Капусцінскі, выкладаў працу і спевы ў мясцовай школе №5, а маці, Марыя, давала ўрокі музыкі. Звычайныя пінскія настаўнікі, якія жылі ад заробку да заробку.
Іх сын Рышард рос ціхім і не па гадах развітым дзіцем. Ён навучыўся чытаць так рана і бегла, што калі пайшоў у пачатковую школу на вуліцы Касцюшкі, яго адразу залічылі ў другі клас. Здавалася, жыццё наладжваецца, але гісторыя рыхтавала для Пінска і сям'і Капусцінскіх суровыя выпрабаванні.
Вайна, якая ўвайшла ў дом.
Увосень 1939 года, калі Рышарду было ўсяго сем, у Пінск увайшла Чырвоная Армія. Свет перавярнуўся. Польская мова, на якой размаўлялі дома, стала падазронай. Са школьных падручнікаў зніклі звыклыя персанажы, саступіўшы месца партрэтам правадыроў і палітычным брашурам.
У аўтабіяграфічнай кнізе «Імперыя» Капусцінскі пазней успамінаў тое панурае пачуццё страху, якое пасялілася ў іх маленькiм пакоі: «У паветры вісела нешта трывожнае, напружанае, цяжкае... Мы нават баяліся глыбей уздыхнуць, каб нічога побач не выбухнула». Маці, прадчуваючы бяду, ўстанавіла ў доме жорсткае правіла: не распранацца на ноч. Паліто заўсёды павінна было ляжаць побач, абутак - стаяць ля ложка. Сама яна начамі не спала, услухоўваючыся ў гукі за акном і баючыся груку ў дзверы. Гэта было дзяцінства, у якім гуляць даводзілася не ў салдацікаў, а ў гатоўнасць да ўцёкаў.
Дарога ў неўміручасць.
Улетку 1940 года Марыя Капусцінская прыняла адчайнае рашэнне - бегчы. Прадаўшы апошнія пажыткі, яна купіла квіткі да Львова, а адтуль, бадзяючыся і рызыкуючы, сям'я прабіралася ў ахопленую вайной Польшчу, да бацькі, якому цудам удалося выратавацца з савецкага палону. Гэтую дарогу Рышард запомніў назаўжды: перапоўненыя вагоны, натоўпы людзей, адчай і моманты, калі машыніст адмаўляўся весці састаў далей, і пасажыры, каб выратавацца, збіралі яму «хабар» - хто залаты пярсцёнак, хто сярэбраную лыжку.
Так хлопчык з вуліцы Балотнай назаўжды пакінуў Пінск. Але горад не адпусціў яго. Ён стаў тым адпраўным пунктам, тым досведам "перыферыі", які пазней дазволіў Капусцінскаму вастрэй адчуваць боль і трагедыю людзей у "гарачых кропках" па ўсім свеце.
Вяртанне.
Рышард Капусцінскі аб'ездзіў паўсвету, стаў сведкам 27 рэвалюцый і 12 войнаў, перажыў некалькі замахаў, пісаў пра падзенне імператараў і дыктатараў. Габрыэль Гарсія Маркес называў яго сваім настаўнікам і "найлепшым журналістам XX стагоддзя". Але, будучы грамадзянінам свету, ён ніколі не забываў свой першы адрас.
У 1997 годзе, на святкаванне 900-годдзя Пінска, Капусцінскі вярнуўся. Ён прыехаў сціпла, без світы і камер. Доўга стаяў насупраць дома №43, размаўляў са старажыламі, зняў на камеру старыя могілкі, дзе была пахаваная ягоная бабуля. Гэта было яго развітанне і ўдзячнасць месцы, якое зрабіла яго тым, кім ён стаў.
Сёння дом на Суворава, 43 - гэта маўклівы сведка вялікага лёсу. Тут не проста жыў будучы геній; тут ён навучыўся адчуваць страх, бачыць несправядлівасць і разумець цану чалавечага жыцця. І можа быць, таму яго рэпартажы - гэта не сухія зводкі навін, а пранізлівая проза, зразумелая кожнаму, хто ведае цану хатняга цяпла і болю страты.






