Реклама. ООО «Бронирование гостиниц». ИНН 7703389880
Мінск. Былая гімназія Рэйман.
Славутасьць
Мінск, Маскоўскі раён, Міхайлаўскі завулак, 2
Апісанне
Пабудаваны як паліцэйскае ўпраўленне, будынак былой гімназіі Рэйман памятае трагедыю Курлоўскага расстрэлу 1905 года. У 1910 годзе тут адкрылася элітная жаночая гімназія, дзе дваранкі штудзіравалі латынь. Пасля рэвалюцыі будынак змяніў інтэрнат на музычную школу. Сёння тут засядае Суд ЕАЭС, а пад абноўленым фасадам рэстаўратары выявілі ўнікальныя старадаўнія фрэскі - нямых сведак бурнай гісторыі горада.
Катэгорыі
Гістарычнае
Помнік архітэктуры
Застаняцеся на ноч?
Гатэлі, кватэры і дамы для паездкі па Беларусі. Выберыце сэрвіс і паглядзіце даступныя варыянты.

Реклама. АО "СУТОЧНО". ИНН 7300037501
Реклама. ООО «Яндекс Вертикали». ИНН 7736207543
Браніраванне на сайце сэрвісу. Мы можам атрымаць камісію.
Пра сэрвісыКаментары
Нататкі да месца
1Ольга Ерёменко
15.03.2026
Чырвоны сведка эпох: гісторыя гімназіі ў Мінску
У самым цэнтры Мiнска, на ціхай стрэлцы, утворанай вуліцай Кірава і Міхайлаўскім завулкам, стаіць будынак, які мясцовыя жыхары дагэтуль часта называюць «гімназіяй Рэйман». Яго высакародны краснакiрпiчны фасад рэзка кантрастуе з манументальнай шэрай «сталінскай» архітэктурай па суседстве. Гэта не проста архітэктурны помнік, а сапраўднае каменнае люстэрка бурнай гісторыі горада - ад царскіх часоў да нашых дзён.
Архітэктура ў рытме эклектыкі.
Збудаваны на мяжы XIX–XX стагоддзяў чатырохпавярховы будынак стаў упрыгожваннем губернскага Мінска. Архітэктар, чыё імя, на жаль, не захавалі хронікі, працаваў у стылі эклектыкі, шчодра закрасаваўшы яго дэталямі неакласіцызму. Рытмічныя шэрагі высокіх вокнаў, хупавыя міжпавярховыя карнізы і высакародны колер асабовага цэглы надавалі пабудове адначасова афіцыйны выгляд і вучэбную грунтоўнасць. Аднак першапачаткова будынак задумваўся зусім не для навучання высакародных дзяўчат: тут размяшчалася ўпраўленне 4-й паліцэйскай часткі Мінска.
Трагічны пралог.
З гэтым адрасам звязана адна з самых змрочных старонак у гісторыі горада. У 1905 годзе, у разгар першай рускай рэвалюцыі, балкон гэтага будынка стаў агнявой кропкай. Па загадзе віленскага генерал-губернатара Кршывіцкага і мінскага губернатара Курлова тут быў усталяваны кулямёт. 18 (31) кастрычніка 1905 года, калі да месца збору (цяпер гэта плошча Незалежнасці) рушыла шматтысячная дэманстрацыя, з балкона былога паліцэйскага кіравання быў адкрыты агонь на паразу. Трагедыя, якая ўвайшла ў гісторыю як «Курлоўскі расстрэл», забрала жыцці больш за 50 чалавек. Крывавы след на сценах будынка стаў прадвеснікам яго будучых метамарфоз.
Жамчужына адукацыі: гімназія Лізаветы Рэйман.
Пасля гэтых падзей будынак змяніў профіль. У 1910 годзе ён быў перададзены пад прыватную жаночую гімназію, якую ўзначаліла Лізавета Дзмітрыеўна Рэйман. Гэтая дзіўная жанчына, дваранка з Вяткі, удава генерала, ўклала ўсю душу ў стварэнне элітнага навучальнай установы. Гімназія Рэйман хутка стала самым прэстыжным месцам для адукацыі дачок заможных мінчан.
Вучэбная праграма рабіла акцэнт на гуманітарных навуках і выхаванні свецкіх манер. Больш за 500 вучаніц штудзіравалі рускую мову, закон Божы, славеснасць, гісторыю, а таксама старажытныя мовы - латынь і грэцкі. Матэматыка і фізіка, хоць і прысутнічалі ў раскладзе, лічыліся прадметамі другога плана. Да 1917 года тут працавала ўжо 30 высакакласных педагогаў. Унікальныя навучальныя праграмы і канспекты тых гадоў да гэтага часу захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі, дазваляючы нам дакрануцца да свету дарэвалюцыйнай педагогікі.
Стагоддзе ХХ: зламаць і адрадзіць.
Рэвалюцыя 1917 года перакрэсліла лёс гімназіі. Лізавета Рэйман, чые сляды губляюцца ў віхуры грамадзянскай вайны, была вымушана пакінуць дзецішча. Будынак нацыяналізавалі. У першыя савецкія гады ў былых светлых класах з высокімі столямі размясцілі звычайны працоўны інтэрнат. Пазней, калі горад адбудаваўся пасля ваенных разбурэнняў, сюды заехала музычная школа, а затым і Камітэт па адукацыі.
Доўгія гады гістарычныя інтэр'еры былі схаваныя пад пластамі тынкоўкі і фарбы. Але будынку наканавана было здабыць новае жыццё. Падчас маштабнай рэканструкцыі, якая папярэднічала размяшчэнню тут Суда Еўразійскага эканамічнага саюза, рэстаўратары зрабілі сенсацыйную знаходку. Пад познiм аздабленнем у нішах аркатурнага фрыза (дэкаратыўнай аркады на фасадзе) праступілі старажытныя фрэскі. Гэты "нечаканы падарунак гісторыі" - магчыма, рэшткі першапачатковага інтэр'еру ці проста дэкаратыўны элемент пачатку XX стагоддзя - стаў сапраўднай жамчужынай.
Сёння будынак былой гімназіі Рэйман выглядае бездакорна. Адрэстаўраваная чырвоная цэгла, адноўленыя інтэр'еры і ўнікальныя фрэскі нагадваюць нам пра тое, што ў кожнага дома ў Мінску ёсць не адзін, а мноства галасоў.
І голас гэты гучыць скрозь стагоддзі - ад кулямётнай чаргі да звонкіх галасоў гімназістак і цішыні судовых залаў.






